In de Tweede Wereldoorlog werden op initiatief van de Amerikaanse Army Map Service in Washington DC en het Engelse War Office in Londen kaarten van strategisch gelegen gebieden in de bezette gebieden vervaardigd. Het werk van de militaire diensten omvat onder andere kaarten van steden en kaartseries van onder ander Frankrijk, België en Nederland.
Hieronder valt de kaartserie Holland, 1:25.000 die bij de Amerikanen bekend was onder de code AMS. M831 (= Army Map Service, kaartserienummer M831) en bij de Britten onder de code GSGS 4427 [= Geographical Section General Staff, kaartserienummer 4427.
De 215 bladen in serie GSGS 4427 bevatten het grootste gedeelte van Nederland, en zijn in 1943, 1944 of 1945 gedrukt. Aanvullend is er serie GSGS 4041, waarvan 17 kaarten van o.a. het zuidelijk deel van Brabant, Limburg en Belgie aanwezig zijn.
Van serie GSGS 4414 zijn er 263 kaarten van het Oosten van Nederland en een groot deel van Duitsland. Het mag duidelijk zijn dat dit een gigantisch project betreft om van heel West-Europa op deze schaal kaarten te produceren, zeker in het licht van de voortdurende veranderingen als gevolg van de oorlogshandelingen.
Om de kaarten te kunnen vervaardigen, werden in Washington DC en Londen beschikbare oudere bladen gebruikt. Soms moest zelfs worden teruggegrepen op informatie die kaartbladen uit het eind van de negentiende eeuw door de Nederlandse Topografische Dienst gedrukt werden.
Indien de geallieerden over recentere bladen beschikten, dan werden die vanzelfsprekend gebruikt. In de meeste gevallen werd informatie van kaartbladen uit de twintiger en dertiger jaren van de twintigste eeuw overgenomen.
Daarnaast werd ook informatie overgenomen van bijvoorbeeld Michelinkaarten en kaartbladen van de Koninklijke Nederlandsche Automobiel Club (KNAC).
De meest recente toevoegingen kwamen uit twee bronnen, namelijk uit luchtfoto's die boven bezet gebied gevlogen werden in de jaren 1941-1943, en waarvan de originelen tegenwoordig behoren tot de luchtfotocollecties te vinden in Washington, Edinborough, Kadaster en Wageningen Universtiteit waarvan het belangrijkste deel nu via de Dotkadata webshop ontsloten is.
Ten tweede werd in de bezette gebieden door het lokale verzet strategisch belangrijke aanvullende informatie verzameld, die vervolgens werd doorgespeeld naar de militaire inlichtingendiensten van de geallieerden.
De 3 GSGS kaartseries met in totaal 495 kaarten op 1:25.000 schaal zijn nu digitaal
beschikbaar op de webshop van Dotka Data.
Overzicht kaart bladwijzer Geallieerde stafkaarten
Nederlands
English
